کوچک جنگلی سه شنبه بیست و دوم اردیبهشت 1388 10:26
کارگردان: بهروز افخمی

گروه کارگردانی: احمد مرادپور - سیروس مقدم - احمد سلیمانی - محسن تقوائی - اکبر نصیری - محمد قلیزاده - محمدرضا سعیدیان

نویسنده: ناصر تقوائی

با نگاهی به داستان مردی از جنگل نوشته احمد احرار

بازنویسی فیلمنامه:  بهروز افخمی - امرالله احمدجو - احمد مراد پور

بر اساس کتاب سردار جنگل نوشته ابراهیم فخرائی

مشاورین فیلمنامه نویسی: مهرزاد مینوئی - سیف اله داد - محمدرضا جوزی - بهروز ماکوئی

مدیر فیلمبرداری: نعمت حقیقی

گروه فیلمبرداری: ناصر محمود کلایه - محمد مجیدی - حمیدرضا صلاحمند - حسن عمادی - فریدون کاظمیان - محسن ذوالانوار - حبیب مهاجران - علی سعادت - محمد سرائی - فرخ طالشانی - ناصر جنان - منوچهر کشوری - صمد سعیدی

موسيقي متن: سيدمحمد ميرزماني

ضبط موسیقی: محسن کلهر - ناصر فرهودی

آواز: تورج زاهدی

برنامه ریز: کریم قربانی

تدوین : مهرزاد مینوئی

طراح و سرپرستی چهره پردازی: جلال الدین معیریان

گروه چهره پردازی:مسعود ولدبیگی - فرامرز بهرامپور - آذر هوشیار - مهرداد میرکیانی - حسن عباسی - حسین افشار - عباس بیگی

سرپرستی برنامه ریزی تولید: مهوش شیخ الاسلامی - سیدمجید میرمیران

گروه تدارکات تولید: عبداله سعیدی - مرتضی جوهری - علیرضا ضیا - رکاب عباسی - ابراهیم پوررضا - علی اکبر عزت پناه - جمیله هوشنگان - محمود محمدزاده - محمدابراهیم رخشنده - رمضانعلی آلوسی

گروه سوارکاری و اصطبل: برزو هداوند - سیروس نیک طبع - اکبر بلندی - محمد نمازی - ابوالفتح شریفیان - اسکندر قربانی - حسین سرپرست

گروه اسلحه: ناصر محبعلی - حسین تفنگ ساز - علی بهمن پور - محمدعلی عسگری - فریدون دادرس - ابوالفضل خورشیدی - محمدرضا رمضانی

گروه عکس: میراسماعیل میرفلاح - محمد قلیزاده - مسعود عباسی

چاپ و لابراتوار: رنگینه (رشت)

گروه حمل و نقل: جلال جهانگیری - عبداله عباسی - هوشنگ جعفری - محمد قدیریان - بهمن بشیری - بابک فریدی - قاسم اسماعیلی کاظم - باباخانی - حسین پایاب - محمود موسوی - شعبانعلی بشیری

گروه انبارداری: بیژن کیانی - حسن وجدانخوش - واحد فلاح - تقی نعمتی

امور مالی: محمدکاظم جامه گرمی

دفتر تهران: حسن کریمان - افسانه مرتضائی - محمود فوقانی

گروه لابراتوار: محمدتقی شاهرخ

قطع نگاتیو: طرلان کریمخانی - داود برجعلی

چاپ و ظهور: علی فدامین - علی فوقانی

تروکاژ و اتالوناژ: منوچهر ثابت قدم - ایرج مهربخش

تیتراژ: محمود ریاحی - ناهید طلوع - کامیاب درویشی

خوشنویس: مسعود اردوخانی

برش صدا و تصویر: غلامرضا حافظی - ناهید طلوع - محمود اقدامی

ماکت: مجید میرفخرائی - هوشنگ مشفق

سرپرستی کارگاه دکور: سیدحمزه مقدم

جلوه های ویژه: مهدی بهمن پور

صداگذاری و ضبط نهائی: حسن زاهدی

طراحی صحنه و لباس: ایرج رامین فر

گروه صحنه و لباس: مجید میرفخرائی - شهیندخت بهزادی - مهران یوسف زاده - امراله اسلامی - فراهانی - عبدالهی - رجبی - محمودی - شعبانی

سرپرستی دوبلاژ: علی اکبر کسمائی

اجرای طرح: فرید حاج محمد کریم خان - مرتضی جعفری - کریم زرگر

بازیگران:

          علیرضا مجلل (کوچک جنگلی)- مهدی هاشمی (دکتر حشمت)- جهانگیر الماسی (حسین کسمائی)- حسین خانی بیک (حسن آلیانی)- اکبر معززی (اسماعیل جنگلی)- عنایت شفیعی (شیخ علی شیشه بر)- جمشید گرگین (یوزف)- عباس امیری (حاج احمد کسمائی)- محمد مطیع (احسان اله خان)- فتحعلی اویسی (مشهدی علیشاه)- هادی مقدم (رضا آژان)- داود رشیدی (مستوفی الممالک)- حسین محجوب (صمصام السلطنه)- منوچهر حامدی (حشمت الدوله)- اکبر سنگی (مفاخرالملک)- بهروز بقائی (میجر فن پاشن)- صادق هاتفی (کاپیتان نوئل)- مسعود ولدبیگی (ژنرال بیچراخف)- رمضان هوشمند (ژنرال افسینکوف)- صدرالدین حجازی (میرزا شفیع) - رضا گرشاسبی (پهلوان شیریداله)- عبداله یاقوتی (شاگرد پهلوان)- امیر دولتخواه (عنایت)- پرویز شاهین خو (مشهدی محمدرسول)- نعمت الله گرجی (کاظم غواص)- مجید افشاریان (محمدحسن پاپروسی)- انوش نصر (محمدحسن آسن)- حسین ارزبیگی (غلامحسین تامینات چی)- غلامرضا میرمعنوی (پطرس خان عکاس)- علی اصغر نجات (کاپیتان محمودخان)- سیروس گرجستانی (خالو میرزاعلی)- رسول نجفیان (امیرخان)- امیر ثابت (داود غنی)- عبدالحسین توشه (لوطی عبدالرزاق)- حسین ظریفیان (احمدشاه قاجار)- سیدجلیل قدیمی (سیداحمد مدنی)- حبیب پورسیف (سیدعبدالوهاب صالح)- احمد بدرطالعی (کربلائی حسین)- حسین میلانچی (خزانه دار بانک شاهی)- - پروانه معصومی (جواهر)- فرخ لقا هوشمند (پیرزن پرستار)- روح انگیز مهتدی (خواهر میرزا) - حسین پناهی (درویش حیدر)- احمد نمازی (نعمت آلیانی)- اسداله رحمانی (کاپیتان باغدانف)- اکبر بلندی (سیدحسن)- محمد سرابی (نقدعلی)- مرتضی جوهری (حسین خان شوربان)- کریم پورزارعی (نایب براتعلی)- مسعود رحمانیان (تیمورتاش)- محمد نمازی (شیخ الاسلام عرب)- پیروز رفیعی (سروان والتریخ)- بابک فریدی (نیکیستین)- محمد ابهری (قنسول فرانسه)- فرامرز بهرامپور (دکتر لاهیجی)- قدرت اله لطیفی (آسید محمود روحانی)- عبداله عباسی (میرپنج قریب)- هوشنگ توکلی (وثوق الدوله)- آرش تاج (کلنل استوکس). 

محصول: ۱۳۶۶- ۱۳۶۳

میرزا کوچک که تازه از تبعید بازگشته به همراه دوستش حسین کسمایی در رشت گردش میکند که در شهر متوجه دستگیری رضا آژان توسط روسها میشود . رضا آژان ملتمسانه از میرزا تقاضای کمک میکند .غیرت میرزا به جوش می آید و به او کمک میکند .در این ماجرا پای میرزا تیر میخورد . میرزا و رضا آژان فرار میکنند و به خانه دکتر حشمت میروند تا پای میرزا معالجه شود . این ماجرا میرزا و دوستانش را به فکر می اندازد که برای مبارزه با اشغالگران روس دست به قیام بزنند . میرزا به کمک…

نسخه سینمائی این مجموعه با نام تفنگهای سحرگاه در هفتمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد.

 



"کوچک جنگلی"؛ لالایی مادران گیلان/ روایت ابهام‌آلود تاریخ معاصر

مجموعه تلویزیونی "کوچک جنگلی" به کارگردانی بهروز افخمی از آثار ماندگار دهه 60 تلویزیون است. بهروز افخمی، عنایت‌الله شفیعی، صدرالدین حجازی بازیگران و جبار آذین منتقد 20 و چند سال پس از پخش این مجموعه با "مهر" سخن گفتند.

 

به گزارش خبرنگار مهر، مجموعه تلویزیونی "کوچک جنگلی" سال 1366 از شبکه یک پخش شد. فیلمنامه این سریال از سال 1362 تا 1364 توسط ناصر تقوایی برای گروه فیلم و سریال شبکه اول سیما نوشته شد. در ابتدا قرار بود تقوایی خودش "کوچک جنگلی" را بسازد، اما با کنار کشیدن وی، بهروز افخمی عهده‌دار ساخت آن شد. "کوچک جنگلی" روایتگر گوشه‌ای از تاریخ قیام جنگل به رهبری میرزا کوچک خان است.

بهروز افخمی: همیشه سعی کرده‌ام آثارم خوش ساخت باشد و در ساخت "کوچک جنگلی" سهل‌انگاری نکردم

بهروز افخمی، کارگردان مجموعه تلویزیونی "کوچک خان" در پاسخ به این سئوال که حدود بیست و چند سال پیش شما مجموعه "کوچک جنگلی" را کارگردانی کردید. بعد از گذشت این سال‌ها اگر بخواهید دوباره این مجموعه را بسازید، چگونه به آن نگاه می‌کنید و آن را خواهید ساخت؟ به خبرنگار مهر گفت: دوباره سعی می‌کنم با همان نگاه آن را بسازم، مورد خاصی اضافه نمی‌کردم، چون وقتی "کوچک جنگلی" را می‌ساختم، خیلی درگیر بودم. از سویی برای نگارش فیلمنامه دوستان زیادی کمک کردند. ساعت‌ها روی آن وقت و انرژی گذاشتند.

وی در ادامه افزود: به همین دلیل گمان نمی‌کنم از لحاظ داستان و ریزه‌کاری‌ها موردی را به کار اضافه می‌کردم. در واقع اگر قرار باشد دوباره سریال را بسازم پیچیدگی‌ها و ابهاماتی که در سریال "کوچک جنگلی" مطرح کردم، باز هم طرح خواهم کرد، سریالی می‌سازم که تم ابهام را در تاریخ معاصر داشته باشد.

این کارگردان درباره اینکه در این سال‌ها تجربه و وسواس‌هایتان در کار بیشتر شده است، ولی در زمان ساخت مجموعه "کوچک جنگلی" خیلی جوان بودید، فکر نمی‌کنید وسواس‌هایتان در ساخت مجدد "کوچک جنگلی" بیشتر می‌شد، توضیح داد: من همیشه وسواس در ساخت آثارم داشته‌ام، حتی آن زمان که جوان بودم. همیشه علاقمند بودم کار تمیز و خوش ساخت باشد. اثر شلخته با روحیه من سازگار نیست.

افخمی در ادامه گفتگو خاطرنشان ساخت: در زمان ساخت مجموعه "کوچک جنگلی" هم تلاش کردم کارم خوش ساخت باشد و وسواس‌ها را داشتم و در این باره سهل‌انگاری نکردم. سعی کرده‌ام آثارم غلط فاحش نداشته باشد. "کوچک جنگلی" فقط حاصل زحمات من نیست، بلکه برای تولید این مجموعه افراد زیادی وقت گذاشتند. تعداد هنروران زیاد بود و هماهنگ کردن آنها کار دشواری بود و زمان و انرژی زیادی می‌برد.

وی درباره اینکه شما برای ساخت این مجموعه از دو فیلم "گلوله‌ای برای امپراتور" و "پل رودخانه نرتوا" تاثیر گرفته بودید. چرا این دو فیلم بر شما تا این حد تاثیرگذار بود؟ به خبرنگار مهر گفت: من هنگام ساخت مجموعه "کوچک جنگلی" تحت تاثیر این دو فیلم از سینمای یوگسلاوی قرار گرفته بودم و هر دو فیلم را به لحاظ  کارگردانی پسندیدم و درباره آنها تامل کردم، چرا که نگرش کارگردان فیلم "گلوله‌ای برای امپراتور" به جنگ جهانی اول را بسیار پسندیدم و نگاه کارگردانی فیلم "پل رودخانه نرتوا" را دوست داشتم، چرا که سعی شده بود قدرت و گروه‌های مختلف درگیر را به خوبی به تصویر بکشد.

این کارگردان ادامه داد: به همین دلیل من هم در جنگ منجیل سعی کردم مخاطبان جنگ را لمس و مفهوم یک جنگ واقعی را درک کنند. در آن فیلم‌هایی که اشاره کردید بازیگران مشهور نشان داده شد که چطور در موقعیت‌های مختلف قرار گرفتند. من هم در ساخت مجموعه "کوچک جنگلی" سعی کردم مسئله ابهام را مطرح کنم تا برای بینندگان سئوال ایجاد کنم که میرزا کوچک یا دکتر حشمت کدام یک درست عمل کردند؟

افخمی در پاسخ به این سئوال که اگر بخواهید ساخت سریال‌های ماندگار همچون "کوچک جنگلی" و .... را با سریال‌های امروز مقایسه کنید، فکر می‌کنید چرا سریال‌های امروز همچون برخی سریال‌های قدیمی خوش ساخت و ماندگار نمی‌شوند؟ توضیح داد: این مسئله به توان گروه کارگردانی و عواملی که اثر را تولید می‌کنند، برمی‌گردد که چقدر بلد هستند و نسبت به کارشان اشراف و خلاقیت دارند. همانطور که اشاره کردم مجموعه "کوچک جنگلی" فقط کار من نبود، بلکه کار 120 نفر پشت دوربین بودند.

وی ادامه داد: در این مجموعه هنرمندان بی‌نظیری نقش‌آفرینی کردند و در این باره نقش مهمی داشتند. یکی از مهمترین به وجودآوردندگان "کوچک جنگلی" زنده یاد نعمت حقیقی بود و نقش ناصر تقوایی را نباید نادیده گرفت. تقوایی نقش مهمی در شکل‌گیری این مجموعه داشت. او نیروها را سازماندهی کرده بود و وقتی من کار را شروع کردم همه آماده بودند. گرچه ناصر تقوایی در فیلمبرداری حضور نداشت، اما زحمات زیادی برای این سریال کشیده بود. 

افخمی گفت: در تکمیل کردن فیلمنامه مرحوم مهرزاد مینویی، مرحوم سیف‌الله داد، بهروز ماکویی، یوسف سیدمهدوی و ... کمک زیادی کردند. ناصر تقوایی گروه بزرگی از آدم‌های خوش‌فکر را جمع کرده بود. گرچه کارگردان مجموعه "کوچک جنگلی" من بودم، ولی نتیجه کار آدم‌های بزرگ‌ بود. برخی آدم‌ها در آن زمان شناخته نبودند و برخی دیگر معروف بودند، اما همه تلاش خودشان را کردند.

این کارگردان در پاسخ به این سئوال که در آن سال‌ها برای ساخت مجموعه "کوچک جنگلی" چه دشواری‌هایی را پشت سر گذاشتید؟ امکانات چگونه بود؟ به خبرنگار مهر گفت: امروز فیلمسازی خیلی پیشرفت کرده است. در آن سال‌ها امکانات کم بود. دوربین‌ها سنگین بودند و اداره کردن هنروران هم کار راحتی نبود. البته ناصر تقوایی از قبل ادوات جنگی را فراهم کرده بود، تنها چیزی که من اضافه کردم یک توپ بفورث برای جنگ بود، چرا که تقوایی برای جنگ‌های مختلف اسلحه‌های جنگی را انتخاب کرده بود.

وی یادآور شد: ساخت مجموعه تلویزیونی "کوچک جنگلی" کار پر زحمتی بود و جلال الدین معیریان برای گریم هنرمندان تلاش و دقت زیادی کرده بود. متاسفانه این دقت کمتر در سریال‌های امروز دیده می‌شود و الان گریم‌ها بیشتر تصنعی است. باید در ساخت آثار دقت زیادی شود تا مخاطبان با آن ارتباط برقرار کنند.

عنایت‌الله شفیعی: بازی در مجموعه "کوچک جنگلی" لذتبخش بود

عنایت‌الله شفیعی، بازیگر مجموعه "کوچک جنگلی" درباره بازی در این مجموعه به خبرنگار مهر گفت: سال‌ها پیش در این سریال بازی کردم و صحبت کردن درباره آن برایم دشوار است، چون حافظه‌ام یاری نمی‌کند، اما فقط این را می‌توانم بگویم بازی در این مجموعه برایم لذتبخش و شیرین بود و خوشحالم این افتخار را داشتم تا در مجموعه "کوچک جنگلی" نقشی را بازی کنم. به یاد دارم مردم هم استقبال زیادی از بازی در این مجموعه کرده بودند.

صدرالدین حجازی: مجموعه "کوچک جنگلی" جایگاه والایی در تولیدات تلویزیونی دارد

صدرالدین حجازی، بازیگر مجموعه "کوچک جنگلی" درباره این سریال به خبرنگار مهر گفت: این سریال جایگاه والایی در تولیدات تلویزیون دارد. در ابتدا قرار بود ناصر تقوایی این سریال را بسازد که بنا به دلایلی کار را ادامه نداد و بعد از آن بهروز افخمی کارگردانی را برعهده گرفت. نقطه قوت این پروژه فیلمنامه خوب، کارگردانی قوی و بازیگران توانمند بودند و من هم خوشحالم در این پروژه بازی کردم.

این بازیگر ادامه داد: من همزمان با بازی در سریال "کوچک جنگلی" در فیلم سینمایی "ناخدا خورشید" هم بازی می‌کردم و مرتب در راه شمال و جنوب بودم. البته کار دشواری بود، اما کار کردن با دو کارگردان فرهیخته لذتبخش و شیرین بود.

وی ادامه داد: نقشی که در مجموعه "کوچک جنگلی" بازی می‌کردم خیلی برایم شیرین بود، چون چالش‌های شخصیت برایم جای کار داشت و نقشی بود که دقت زیادی می‌طلبید، ریزه‌کاری‌هایش هم زیاد بود. به یاد دارم این مجموعه در زمان پخش خیلی مورد توجه مردم قرار گرفته بود و وقتی در خیابان من را می‌دیدند خوشحال می‌شدند، حتی برخی دیالوگ‌های من را حفظ کرده بودند و به من می‌گفتند.

حجازی افزود: "کوچک جنگلی" جزو مجموعه‌های ماندگار تلویزیون است و خیلی هم با استقبال مخاطبان رو به رو شد و برای آنها تاثیرگذار بود. باید پخش سریال‌هایی که مربوط به تاریخ و فرهنگ ماست در تلویزیون بیشتر شود، چون مردم از این نوع سریال‌‌ها استقبال زیادی می‌کنند.

جبار آذین، منتقد و مدرس دانشگاه: سریال "کوچک جنگلی" خاطرات خوشی را در یادها ثبت کرده است

جبار آذین، منتقد و مدرس دانشگاه درباره مجموعه "کوچک جنگلی" به خبرنگار مهر گفت: زندگی و مبارزات میرزا کوچک خان جنگلی بارها در مجموعه‌های تلویزیونی و فیلم‌های سینمایی به تصویر کشیده شده است و سازندگان آن در حد بضاعت اندیشه، تحقیق، بودجه و شرایط اجتماعی زمان تولید اثر خود بخش‌هایی از وقایع مرتبط با این شخصیت تاریخی را تصویر کرده‌اند. در میان آثار ساخته شده درباره کوچک خان مجموعه تلویزیونی "کوچک جنگلی" جایگاه ویژه‌ای دارد.

وی در ادامه افزود: این سریال که توسط بهروز افخمی کارگردانی شده از زمینه‌های تحقیقی و تحلیلی تاریخی به نسبت محکمی برخوردار بود و بر خلاف دیگر آثار تولید شده درباره میرزا کوچک خان که عمدتاً به بخش‌هایی از زندگی و مجاهدت او پرداخته‌اند، کار افخمی نگاه نمایشی و تاریخی وفادارانه بر اساس مکتوبات تاریخی به ویژگی‌های این شخصیت و اوضاع سیاسی و اجتماعی دوران زندگی او دارد.

این منتقد خاطرنشان ساخت: با آنکه این مجموعه نخستین اثر تصویری قابل اعتنا در کارنامه هنری افخمی است، ولی به خاطر ملموس بودن کاراکتر میرزا و آشنا بودن تاریخ زندگی‌اش، همچنین فیلمنامه خوب و کارگردانی جمع و جور و بازی‌های مقبول بازیگران هنگام پخش از سیما مخاطبان انبوهی را پای تلویزیون نشاند و از این سریال خاطرات خوشی را در یادها ثبت کرد.

آذین ادامه داد: اصولاً تولید آثار تاریخی و مذهبی به خاطر باورهای مردمی و اعتقادات مذهبی، وجود اسناد تاریخی و حساسیت‌های فرهنگی جامعه کاری بسیار دشوار است و به خاطر آنکه نقد تاریخ به شیوه‌های شفاهی با روایت تصویری آن تفاوت‌های فراوان ماهوی قالبی و محتوایی دارد و فیلمساز باید داستان خود را در چهارچوب درام و نمایش عرضه کند. لذا باید زاویه دید خاص خود را داشته باشد که لزوماً با زوایای دید دیگران همسو نیست.

این مدرس دانشگاه اشاره کرد: افخمی در "کوچک جنگلی" زاویه نگاه خودش را داشت و ضمن ارائه مبارزات میرزا و یارانش تحلیلی هم از زندگی، افکار و اهداف او و همزمانان و مخالفان داخلی و خارجی کوچک خان را عرضه کرده بود که همین امر بر گیرایی و جذابیت سریال‌اش افزود و مجموعه‌اش را در ردیف آثار به یادماندنی تلویزیونی قرار داده است.

وی یادآور شد: ارائه شخصیتی منطقی و باورپذیر از شخصیت میرزا، فضاسازی‌های درست، پرداخت خوب در صحنه‌های درگیری، مباحثات دینی و سیاسی میرزا و همرزمانش و پیگیر نشان دادن مبارزات او با حکومت وقت و کارگردانی موثر سکانس‌های جنگ و شکست طرفداران میرزا و به ویژه لحظه‌های تنهایی قبل از شهادت این شخصیت از ماندنی‌ترین صحنه‌های کوچک جنگلی است.

آذین با بیان اینکه تماشای این مجموعه ارزنده برای همیشه جذاب و خاطره‌انگیز است، گفت: گرچه این سئوال که چرا این نوع آثار در سیما زیاد ساخته نمی‌شود و اینکه چرا افخمی در این خصوص کار تازه‌ای ارائه نمی‌کند، خاطر تماشاگران آثار فاخر، خوب و ماندنی سیما را می‌آزارد.

این مدرس دانشگاه اشاره کرد: ولی باید توجه مسئولان سازمان صدا و سیما را به سوی تولید مجدد این نوع آثار جلب کرد  و شبکه‌های مختلف تلویزیون را از تولید و پخش مجموعه‌های متوسط و سطحی خانوادگی و اجتماعی کم مخاطب و بدون مخاطب رهایی بخشید.

-----------------------------

منبع گزارش از خبرگزاری مهر

گزارش: فاطمه عودباشی

 

نوشته شده توسط عسگر رضائی  | لینک ثابت |